Μαργαρίτα Πουρνάρα
«Βρε μάνα, πρέπει να ανοίξεις ένα μουσείο!». Ηταν αρχές του 2000 όταν ο Θεοδόσης και ο
Ορφέας προέτρεψαν τη μητέρα τους, την Αγγελική Γιαννακίδου, να κάνει κάτι με όλους τους
θησαυρούς που μάζευε επί δεκαετίες στη Θράκη, αντικείμενα αλλά και προφορικές ιστορίες. Στην
αρχή, κρυφά από όλους τα φυλούσε στην αποθήκη της αδελφής της. Αργότερα πια, όταν πλήθυναν,
ήρθαν σε γνώση και στήριξη όλης της οικογένειάς της. Με καταγωγή από τη Χαλκιδική, η
Γιαννακίδου ερωτεύτηκε, μικροπαντρεύτηκε και έφτασε ως νύφη τη δεκαετία του 1960 σε έναν
τόπο που όλοι απέφευγαν: τον Εβρο. Βοηθώντας τον Θρακιώτη σύζυγό της Χρόνη, κατασκευαστή
στο επάγγελμα, νταλαβεριζόταν με όλους τους κατοίκους των χωριών που ήθελαν να αγοράσουν
ένα διαμέρισμα στην Αλεξανδρούπολη. Να αφήσουν πίσω τους τον μόχθο της γης, τα ήθη και τα
έθιμα του χωριού και της ρίζας τους, να πετάξουν τα υφασμένα ρούχα τους για τα νάιλον και να
γίνουν ομοιογενείς, σαν τους κατοίκους μιας μεγάλης πόλης. Και εκείνη μάζευε τάματα, στέφανα,
γεωργικά εργαλεία, υφαντά, φορεσιές που θα κατέληγαν στη λήθη. Με τόση υπομονή,
συστηματικότητα και «μάτι», που ούτε επαγγελματίας λαογράφος δεν θα κατάφερνε, πόσο δε
μάλλον ένα νεαρό κορίτσι.
Το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης «γεννήθηκε» το 2002 και βρήκε στέγη στο κομψό αρχοντικό
Αλτιναλμάζη, το οποίο πρόσφατα, χάρις στο ΥΠΠΟ, απαλλοτριώθηκε για τον σκοπό αυτό. Στις
προθήκες του μπήκε όλη η ιστορία της Θράκης και των τεκμηρίων της, από την αγροτική ζωή και
την αλιεία έως τις πρώτες βιοτεχνίες, ενώ αντικατοπτρίστηκαν και οι διαδρομές των κατοίκων της
από την Ανατολική Θράκη, τη Ρωμυλία, τον Πόντο, την Καππαδοκία, την Πόλη, τη Σμύρνη και όχι
μόνο. Μια αριστουργηματική συνένωση των ψηφίδων, περιλαμβάνοντας βεβαίως τους
μουσουλμάνους στο θρήσκευμα συμπολίτες μας και τον πολιτισμό τους. Το περασμένο Σάββατο, η
Αγγελική Γιαννακίδου απέσπασε τόσο προσωπικά όσο για το ΕΜΘ μια πανευρωπαϊκή διάκριση.
Στο Αλικάντε της Ισπανίας, όπου πραγματοποιήθηκε η ετήσια τελετή της European Museum
Academy με οικοδεσπότη το MARQ Provincial Archaeological Museum, τιμήθηκε με Lifetime
Achievement Recognition. Πρόκειται για αναγνώριση της συνολικής, πολυετούς προσφοράς της
στον χώρο των μουσείων και ειδικότερα στη διάσωση, έρευνα και ανάδειξη της πολιτιστικής
κληρονομιάς της Θράκης, μέσα από τις επαφές με τις διαφορετικές κοινότητές της. Η τελετή του
2026 είχε έντονο ελληνικό ενδιαφέρον, καθώς το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης κέρδισε το
Art Museum Award 2026 της European Museum Academy. Τεράστια, λοιπόν, τιμή και καμάρι για
την πατρίδα μας.
«Το αστείο είναι ότι είχα πάθει αφωνία από μια ίωση και δεν μπόρεσα να πω λέξη στην απονομή.
Βάλτε και την έκπληξη που αισθανθήκαμε, καθώς δεν ξέραμε ότι θα κερδίζαμε βραβείο!» λέει στη
στήλη η «Κυρά του Εβρου», που πριν από την Ισπανία είχε πάει ένα μεγάλο επαγγελματικό ταξίδι
στο Ουζμπεκιστάν, διευρύνοντας την εξωστρέφεια του ΕΜΘ. «Αισθάνομαι δικαιωμένη, όχι σε
προσωπικό επίπεδο, αλλά στην αναγνώριση του πολιτισμού μιας ολόκληρης περιοχής, που για
δεκαετίες ήταν σε αφάνεια τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη», υπογραμμίζει. Δεν είναι η
πρώτη φορά που το μουσείο βραβεύεται από τον συγκεκριμένο φορέα. Ενα χρόνο πριν ήταν
φιναλίστ για το DASA Award της European Museum Academy και απέσπασε έπαινο. Η επίσημη
έκθεση των κριτών ανέφερε ότι το ΕΜΘ αποδεικνύει πως μικρά περιφερειακά μουσεία μπορούν να
πρωταγωνιστούν στην «καινοτόμο, συμπεριληπτική και επιδραστική εκπαίδευση», με ιδιαίτερη
έμφαση στη γεωγραφία, τη διαφορετικότητα και την ταυτότητα. Μπράβο λοιπόν στην Αγγελική
από όλη την οικογένεια της «Κ» και του «Γαστρονόμου», που μας έμαθε να αγαπάμε και εμείς τη
Θράκη.
Πηγή: Καθημερινή
