Νομικές παράμετροι του ζητήματος και θέματα ασφαλείας

2156
0
Share:

Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΠΡΟΣΦΥΓΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΛΑΘΡΑΙΑ ΠΡΟΣΕΡΧΟΜΕΝΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΗ, ΣΤΗ ΒΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΔΙΕθΝΩΣ

Οι γεωπολιτικές παράμετροι και οι συνιστώσες της γεωστρατηγικής οπτικής της Τουρκίας σε βάρος της Ελλάδας σε πρώτο επίπεδο και της Ευρώπης στο δεύτερο αναλύθηκαν στην έκδοση της προηγούμενης εβδομάδος στη μονογραψία-ανάλυση του καθηγητή κ. Ι.θ. Μάζη. Σήμερα στη δεύτερη ενότητα, που έχει πλήρη συνοχή με την πρώτη, η ανάλυση επικεντρώνεται στα νομικά ζητήματα του διαχωρισμού ανάμεσα στον πρόσφυγα και τον λαθραία προσερχόμενο οικονομικό μετανάστη, στη βάση του νομικού πλαισίου που ισχύει στη χώρα μας αλλά και διεθνώς. Παράλληλα, υπάρχουν πολύ συγκεκριμένες αναφορές στα θέματα εθνικής και κρατικής ασφαλείας που προκύπτουν για την Ελλάδα, έτσι ώστε’ σε μια τρίτη και τελευταία ενότητα, την επόμενη εβδομάδα, να υπάρξουν ενρείες αναφορές και προσεγγίσεις για τα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να ανασχεθεί με αποτελεσματικό τρόπο ένα ζήτημα που πέρα από ανθρωπιστικό είναι αμιγώς γεωστρατηγικό. Αφού η Τουρκία ως μια χώρα trafficking άξιοποιεί τη «στρατιά των αθλίων» ως επιθετικό όπλο απέναντι στην Ευρώπη, ειδικά σε βάρος της Ελλάδας -με ανάλογο τρόπο εισέβαλε ήδη στα εδάφη της Συρίας-, και εξυπηρετεί τον μαξιμαλιστικό-επεκτακτικό σχεδιασμό της.

Από νομικής απόψε-ως οφείλουμε να επισημάνουμε ότι, βάσει της εθνικής ελληνικής νομοθεσίας, η χωρίς τη σχετική άδεια είσοδος υπηκόου τρίτης χώρας στην επικράτεια της Ελλάδος αποτελεί ποινικό αδίκημα, το οποίο τιμωρείται με συνήθη και νομότυπη διαδικασία. Το Αρθρο 83 του Ν. 3386/2005 αναφέρει συγκεκριμένα: «1.0 υπήκοος τρίτης χώρας, που εξέρχεται ή επιχειρεί να εξέλθει από το ελληνικό έδαφος ή εισέρχεται ή επιχειρεί να εισέλθει σε αυτό χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 €».

Είναι οι εισερχόμενοι μαζικώς στην ελληνική επικράτεια πρόσφυγες εξ ορισμού και εξ αρχής; Η έννοια του πρόσφυγα προσδιορίζεται από συγκεκριμένες διεθνείς Συνθήκες, ειδικότερα από τη Σύμβαση της Γενεύης για τους Πρόσφυγες (Οοηνεηίίοη π?ΐ3ΐίημ το ϋιβ δτβταδ οί ΚεΓυ^βεε, 1951) και το συναφές Πρωτόκολλο για το Καθεστώς των Προσφύγων (ΡτοίοεοΙ Κείαιίηβ το ιήβ 5ΐ3ΐιι$ οί ΚείίίβεοΒ, 1967). Στην περίπτωση κρατών-μελών της Ε.Ε. ίο εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο συμπληρώνεται επίσης από εσωτερικές νομικές προβλέψεις, όπως προβλέπονται από Συνθήκες, από Κανονισμούς και Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ενώ διανθίζεται και από τη σχετική νομολογία των δικαιοδοτικών οργάνων της Ε.Ε. Βάσει του Αρθρου 1 της Σύμβασης της Γενεύης (1951), «πρόσφυγας» είναι «κάθε πρόσωπο, το οποίο καθώς ευλόγως φοβάται ότι θα υποστεί διώξεις εξαιτίας της φυλής, της θρησκείας, της εθνικότητάς του ή των πολιτικών του πεποιθήσεων, βρίσκεται έξω από τη χώρα της οποίας έχει την ιθαγένεια και δεν μπορεί ή εξαιτίας του φόβου του δεν επιθυμεί, να ζητήσει
την προστασία της χώρας αυτής».

Από τον ορισμό καθ’ εαυτόν της ιδιότητας του πρόσφυγα προκύπτουν ορισμένα λογικά συμπεράσματα:

  1. Η έννοια του πρόσφυγα είναι ατομική, όχι συλλογική. Πρόσφυγας είναι ένα άτομο λόγω της προσωπικής του καταστάσεως και όχι ένα αλλοδαπό άτομο, αποκλειστικά και μόνο λόγω της υπηκοότητας του ή της εθνικής του ταυτότητος.
  2. Η προέλευση από ένα κράτος, στο οποίο λαμβάνει χώρα μια διεθνής ή μη διεθνής ένοπλη σύρραξη, δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι πληρούνται τα απαιτούμενα κριτήρια του πρόσφυγα για κάθε υπήκοο του κράτους αυτού.
  3. Θεωρητικώς, ο πρόσφυγας δύναται να επιστρέφει με ασφάλεια στη χώρα προελεύσεώς του μετά την παρέλευση των λόγων που τεκμηρίωναν την ιδιότητα του πρόσφυγα, κατά τον χρόνο που αιτήθηκε άσυλο σε τρίτη χώρα (και όσο αυτοί διαρκούν). Σε περίπτωση που ο λόγος ασύλου ήταν αδιόρατα μια εν εξελίξει ένοπλη σύρραξη. τότε είναι σαφές ότι η ιδιότητα του πρόσφυγα και της προσφυγικής προστασίας πρέπει να επανεξεταστεί μετά το πέρας (προσωρινό ή οριστικό) των εχθροπραξιών. Οι πολεμικές συγκρούσεις στο Ιράκ. όμως, έχουν πρακτικώς τερματισθεί. ενώ και στην (δια τη Συρία το μείζον τμήμα της επικρατείας τελεί υπό τον αποτελεσματικό έλεγχο της νόμιμης κυβέρνησης Ασαντ. και άρα υπό τις εγγυήσεις προστασίας που το συριακό κράτος κατά τεκμήριο παρέχει στους νομοταγείς Σύρους πολίτες.

ΟΙ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΝΕΥΗΣ

Οι διατάξεις της Συμβάσεως της Γενεύης δεν συνεπάγονται αδιάκριτη νομική υποχρέωση για τα κράτη υποδοχής, αλλά απλώς διαμορφώνουν ένα θεσμικό πλαίσιο δυνητικών εφαρμογών, οι οποίες στηρίζονται στην εξατομικευμένη εξέταση εκάστης περιπτώσεως, αλλά και λαμβανομένων υπόψη και άλλων παραμέτρων, όπως 1) η εσωτερική ασφάλεια του κράτους υποδοχής, 2) η διακριτική ευχέρεια του κράτους να αρνηθεί τη διπλωματική προστασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δρομολογεί και την επιστροφή του αιτούντος άσυλο στο κράτος όπου κινδυνεύει (αρχή «μη παναπροώθησης») κ.λπ. Με απλά λόγια, το δικαίωμα ενός ατόμου να αιτηθεί προστασίας ως πρόσφυγας δεν συνεπάγεται τη ρητή νομική υποχρέωση του κράτους υποδοχής να χορηγήσει το καθεστώς προστασίας του πρόσφυγα, ακόμη και αν αυτός πληροί όλες τις προϋποθέσεις, εάν το κράτος υποδοχής θεωρήσει ότι με την πράξη αυτή υπονομεύεται η εσωτερική τάξη και ασφάλειά του.

Η απόφαση αυτή εμπίπτει ολοκληρωτικούς στη διακριτική ευχέρεια του κράτους, εντάσσεται στο λεγόμενο jure imperii, και γι’ αυτό έως τώρα δεν έχει σημειωθεί ζήτημα εγέρσεως διεθνούς νομικής ευθύνης (αλλά ενδεχομένως να αντιμετωπίζουν πολιτική κριτική) σε κράτη που αυτόβουλα κλείνουν ερμητικά τα σύνορά τους στην ανεξέλεγκτη διέλευση προσώπων αγνώστου ταυτότητος, ή ακόμη και σε κράτη που αρνήθηκαν να παράσχουν ή να συνεχίσουν να παρέχουν άσυλο, αποδεχόμενα εξατομικευμένα σχετικά αιτήματα προσφυγικής προστασίας, ακόμη κι αν αυτά κατατέθηκαν νομοτύπως εντός της επικράτειάς τους (σε πρεσβείες τους στην αλλοδαπή).

Στην περίπτωση αυτή, μετά την απόρριψη του αιτήματος χορηγήσεως καθεστώτος ασύλου, ο αϊτών άσυλο που δεν εγκρίθηκε καθίσταται πρόσωπο που απαιτείται είτε να εγκαταλείψει τη χώρα φιλοξενίας εντός τακτού χρονικού διαστήματος, είτε να θεωρηθεί ως παράνομα διαμένων σε αυτήν, αν παραμείνει χωρίς σχετική άδεια των κρατικών αρχών. Χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι οι πρόσφυγες δεν έχουν δυνατότητα στη διπλωματική προστασία του κράτους ιθαγενείας τους, εφόσον παρόμοια εξέλιξη θα συνεπάγετο αναίρεση του λόγου του αιτήματος προσφυγικής προστασίας από το κράτος φιλοξενίας και μοιραίως δεν υφίσταται, ή δεν θα υφίσταται πλέον, η προσφυγική τους ιδιότητα και επομένως η αναγκαιότητα χορηγήσεως καθεστώτος ασύλου.

«ΑΣΦΑΛΗ»

Οι εισερχόμενοι στην Ελλάδα, ακόμη και οι Σύροι. δεν προέρχονται απευθείας από περιοχή μονίμου διαμονής στην οποία διαδραματίζονται πολεμικές συρράξεις, αλλά από την «ασφαλή» γΓ αυτούς επικράτεια της Τουρκίας. Οι Σύροι στην Τουρκία εγκαταλείπουν οργανωμένες δομές υποδοχής, οι οποίες έχουν ανεγερθεί με τη γενναία χρηματοδότηση της Ε.Ε. ή της Τουρκίας (ως κράτους φιλοξενίας), ώστε να εισέλθουν στην επικράτεια χωρών της ίδιας της Ε.Ε. Τα άτομα αυτά, σε αυτήν την περίπτωση, δεν δύνανται βασίμως να ισχυριστούν ότι κινδυνεύουν, καθώς στην Τουρκία, πρώτη χώρα υποδοχής, είναι απολύτως ασφαλή για όλο το χρονικό διάστημα της εκεί παραμονής τους. Ακόμη όμως και το αίτημα πολλών προσφύγων να εγκαταλείψουν την Ελλάδα, αφού τους χορηγηθεί η προσφυγική ή συναφής ιδιότητα, και να μεταβούν σε κράτη όπως η Σουηδία, η Γερμανία, το Βέλγιο, καταδεικνύει ότι πραγματικό κίνητρό τους είναι η εκμετάλλευση του συστήματος πρόνοιας των πλουσίων κρατών-μελών της Ε.Ε., όχι η ασφάλεια, καθώς στην Ελλάδα, κράτος-μέλος της Ε.Ε., είναι ασφαλείς.

Επομένως, οι υποτιθέμενοι πρόσφυγες στην πραγματικότητα εφαρμόζουν την πρακτική της αγοράς ασύλου, δηλαδή της αναζητήσεως των κρατών με τις υψηλότερες κοινωνικές παροχές σε μη πολίτες αυτού. Η πρακτική αυτή κατά λογική συνέπεια σημαίνει ότι οι πρόσφυγες σε αυτήν την περίπτωση δεν δρουν με μόνη και άμεση προτεραιότητα την ασφάλειά τους, αλλά και με οικονομικό κίνητρο, δηλαδή, πέραν της πρώτης χώρας υποδοχής τους από τη χώρα της ενόπλου συρράξεως (δηλαδή, τις όμορες της Συρίας χώρες, όπως η Τουρκία ή ο Λίβανος κλπ.), πλέον ως παράνομοι μετανάστες.

Στο πλαίσιο αυτό ποια δύναται να είναι η αντίδραση του ελληνικού κράτους; Η Ελλάδα πρέπει να προωθήσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αντιμετωπίσεως της μεταναστευτικής κρίσεως, το οποίο θα περιλαμβάνει δράσεις και μέτρα τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό/διεθνές επίπεδο. Οι πρόσφατες διακηρύξεις της κυβερνήσεως για μία δέσμη μέτρων κινούνται μεν προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά με τρόπο ελλειμματικό, αργό και κυρίως χωρίς να λαμβάνουν υπ’ όψιν το γενικό γεωπολιτικό πλαίσιο του μεταναστευτικού ζητήματος. Τα προταθέντα κυβερνητικά μέτρα μόνο ως ενδιάμεσο στάδιο μιας οριστικής διευθετήσεως δύνανται να θεωρηθούν.

Πηγή εφημερίδα “ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ”

Share:

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Πολιτική Απορρήτου

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο