ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

2130
0
Share:

Του Παναγιώτη Δ. Παναγιώτου

Αυτή η φωτογραφία αποτυπώνει μια κορυφαία, συγκλονιστική, στιγμή της νεότερης Ιστορίας μας. Το «Πολυτεχνείο» πέρα από την αυτοτελή αξία του, ως μια ηρωική πράξη εξέγερσης της νεολαίας κατά της χούντας των συνταγματαρχών, εξέπεμψε αξίες και συμβολισμούς που επηρέασαν όχι μόνο τις νεότερες γενιές, αλλά προσδιόρισε σε σημαντικό βαθμό και την ευρύτερη ιδεολογική, πολιτική και πολιτιστική κουλτούρα της Μεταπολίτευσης.

Το «τανκ», απέναντι στην «Πύλη» και στα «παιδιά του Πολυτεχνείου», συμπυκνώνει την ύστατη στιγμή του μετεμφυλιακού κράτους, που «ξεψυχάει» καθώς γκρεμίζει τη (Θερμο)-Πύλη του Πολυτεχνείου. Δυστυχώς, για να «πεθάνει» δεν άρκεσε μόνο αυτό. Χρειάστηκε λίγο αργότερα και η εθνική προδοσία της Κύπρου…



Οσοι ήταν παρόντες, σ’ αυτό το πραγματικό «ραντεβού» με την Ιστορία, γεύτηκαν την έκσταση μιας μαζικής εξέγερσης, αψηφώντας τους κινδύνους. Με ανιδιοτέλεια και πίστη. Μια εξέγερση, μπορεί να κινείται από μία πανσπερμία κινήτρων και ιδεών. Από το αίτημα για δημοκρατία και ελευθερία, μέχρι το «κάτω το κράτος», «κάτω ο ιμπεριαλισμός» και «ζήτω η αναρχία»…

Ομως, στο «Πολυτεχνείο» υπήρχε ως διεκδίκηση ένας ισχυρός άμεσος και κοινός παρονομαστής. Να πέσει η χούντα και να αποκατασταθεί η δημοκρατία και η ελευθερία.

Βέβαια οι κοινωνικές επιθυμίες και τα όνειρα που συνωστίζονταν κάτω από τον «κοινό παρονομαστή», ήταν πολύ μεγαλύτερα και βαθύτερα. Σοσιαλιστικά και ελευθεριακά. Οραματικά για μια «άλλη κοινωνία». Και πολλές φορές, διεκδικούσαν αμεσότητα, που υπερέβαινε τις αντοχές των πραγματικών κοινωνικών δεδομένων. Μπορεί να ξεκίνησε σαν μια στιγμιαία και άναρχη κατάληψη σχολής, όμως μετεξελίχθηκε στην πορεία, μέσω της μεγάλης συμμετοχής φοιτητών και πολιτών, σε έναν πόλο» μαζικής εξέγερσης κατά της χούντας.

Παράλληλα, και εκτός από τη γενναιότητα και την ανιδιοτέλεια, υπήρχε η συνείδηση της ιστορικής στιγμής και το υψηλό αίσθημα ρεαλισμού και ευθύνης. Κορυφαία, η ύστατη στιγμή, όταν ο Κυριάκος και ο Κώστας βγήκαν μπροστά στο τανκ, για να αποτρέψουν την «προ των πυλών» αιματοχυσία. Δυστυχώς, μάταια, καθώς συνάντησαν την αδιαλλαξία των όπλων του χουντικού καθεστώτος. Ηταν, επίσης μια εξέγερση που δημιούργησε πολλαπλά
συναισθήματα. Πολλές φορές και αντιφατικά, που όμως συγκρότησαν έναν ισχυρό «συναισθηματικό δεσμό», μεταξύ αφενός αυτών που συμμετείχαν και αφετέρου του κόσμου που το παρακολουθούσε από μακριά, δηλαδή την ευρύτερη ελληνική κοινωνία που το βίωσε «ωσεί παρούσα».

Τα μεγάλα γεγονότα δημιουργούν «γενιές». Αλλά δημιουργούνται κι από «γενιές». Από τη γενιά της Αντίστασης και του 1-1-4 μέχρι τη γενιά του Πολυτεχνείου.

Η γενιά του Πολυτεχνείου αναφέρεται κυρίως στους φοιτητές του μαζικού αντιδικτατομικού φοιτητικού κινήματος και στους νέους αυτής της εποχής. Διευρυνόμενη συμπεριλαμβάνει και τις πρώτες γενιές της Μεταπολίτευσης, που είχαν έντονες αναφορές στο «Πολυτεχνείο».

Οι φοιτητές από την επαρχία, οι φοιτητές και οι μαθητές από την Αθήνα, τα αστόπαιδα των «καλών σχολείων» και μια «ψαγμένη» νεολαία ευρύτερης κοινωνικής προέλευσης, διανοούμενοι, ηθοποιοί, καλλιτέχνες, δικηγόροι κ.λπ., εργαζόμενοι και μη, συγκρότησαν με τις δημοκρατικές και αριστερές κατά βάση ιδέες τους, σε συνδυασμό με την αντιδικτατορική δράση τους, ένα μαζικό κίνημα, που καταγράφηκε ως η «γενιά του Πολυτεχνείου». Λειτούργησε σε μεγάλο βαθμό – και λόγω των συνθηκών – αυτόνομα. Και αυτή η αυτονομία του, σε συνδυασμό με την πίστη στις δημοκρατικές διαδικασίες σε δύσκολες συνθήκες, ήταν ένα από τα ουσιαστικά προσδιοριστικά στοιχεία του. Δεν πρέπει, όμως, να υποτιμηθεί και η συμβολή των αντιστασιακών οργανώσεων, κομματικών ή ανεξάρτητων. Και κυρίως η συμπαράσταση του κόσμου, των πολιτών, του λαού, περισσότερο ή λιγότερο ενεργητική. Δεν είναι λίγα τα παιδιά που προστάτευσαν, έκρυψαν ή βοήθησαν.

Η κατάρρευση της χούντας, με την προδοσία της Κύπρου, οδήγησε στη Μεταπολίτευση, που ξεκίνησε μέσα σε ένα έντονο κλίμα ριζοσπαστισμού και διάθεσης για ευρύτερες δημοκρατικές αλλαγές.

Αντιπαρατέθηκαν οι συντηρητικές δυνάμεις με τις νεότερες και πιο ριζοσπαστικές, που έφερε στην επιφάνεια το νέο ιστορικό πλαίσιο για τη χώρα.
Πάντως η «ετερογένεια των σκοπών» μάς οδήγησε τελικά σε μια περίοδο δημοκρατίας, ελευθεριών και ευημερίας καλύτερη από κάθε άλλη φορά.

Το «Πολυτεχνείο» και η γενιά του επηρέασαν πολιτικά και ιδεολογικά σημαντικά τη Μεταπολίτευση και εμφανώς και υποδόρια. Δεν την καθόρισαν. Προσέθεσαν, όμως, ποιοτικά στοιχεία στην κουλτούρα της χώρας.

Τα πρόσωπα, πρωταγωνιστές και μη, όπως συμβαίνει με όλες τις γενιές, πήραν τον δρόμο τους. Τα δεδομένα διαρκώς αλλάζουν και μέσα σ’ αυτήν την αέναη κίνηση, θα ήταν παράδοξο να μην επηρεάζονταν και οι ίδιοι. Πολλοί άλλαξαν ιδέες. Βλέπουν κριτικά το παρελθόν τους και τα πιστεύω τους. Αλλοι «μετακινήθηκαν» λιγότερο. Και κάποιοι άλλοι έμειναν «αμετακίνητοι». Στη μεταπολιτευτική διαδρομή επηρέασαν αλλά και επηρεάστηκαν. Ομως, στην πορεία σταδιακά διαμορφώθηκε μια παράλληλη «ηγεμονία» δυνάμεων με άλλα χαρακτηριστικά, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πορεία της χώρας προς στη χρεοκοπία…

Η συντηρητική αναθεώρηση της Ιστορίας δεν θα άφηνε βέβαια έξω το «Πολυτεχνείο». Η «ακύρωσή» του, μαζί με τη συκοφάντηση συνολικά και αδιακρίτως της Μεταπολίτευσης είναι κεντρικός πυρήνας κάποιων νέων αφηγήσεων. Στην ουσία λαϊκίστικων με άρωμα Ακροδεξιάς.

Ετσι το «Πολυτεχνείο» φταίει για όλες τις στρεβλώσεις και τα κακά του τόπου, ακόμα και για τη… χρεοκοπία της χώρας!

Δεν υπάρχει μεγαλύτερο λάθος από το να επιχειρείται να ερμηνευθεί και να «φωτιστεί» μια ιστορική περίοδος με τα «μάτια» πολιτικών σκοπιμοτήτων και μάλιστα συντηρητικών μιας άλλης συγκυρίας.

Η φωτογραφία αυτής της σελίδας καταγράφει την αλήθεια, με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο. Ηταν η εποχή που η Ελλάδα δεν έδιωχνε, αλλά… σκότωνε τα παιδιά της.

Share:

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Πολιτική Απορρήτου

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο